Archive for the ‘Boks na świecie’ Category

ZOBACZ TAKŻE. Alfabet Andrzeja Wasilewskiego, cz. 1. Sztuczki Dona Kinga, pamiętliwy Gołota i Kostecki szukający nokautu na promotorze

Lewy prosty Diablo.

Jestem przekonany, że Krzysztof Włodarczyk jest właścicielem najsilniejszego lewego prostego w Europie i to być może bez podziału na kategorie wagowe. Diablo wiele razy tym ciosem nokautował rywali. To nie jest tak, że tylko Walery Brudow padł po jego lewych prostych. Nawet Drozd mówił, że był zamroczony po ciosach z lewej ręki Krzyśka. Gdyby Włodarczyk miał tak aktywny lewy jak Darek Michalczewski, zunifikowałby wszystkie tytuły. Pewnie śmiejecie się teraz pod nosem. Niepotrzebnie, wiem, co mówię. Niestety, jakaś blokada powoduje, że Krzysiek jest mało aktywny w ringu. Zbyszek Raubo i Fiodor Łapin wykonali ogromną pracę, żeby zmusić go do pracy lewym prostym, ale Krzysiek używa go zdecydowanie za rzadko.

Łapin Fiodor.

Zbyszek Raubo po przegranej Krzysztofa Włodarczyka z Pavlem Melkomyanem w przypływie szczerości powiedział mi, że nie jest już w stanie trenować Diablo. – Więcej już go nie nauczę, nie jestem w stanie bardziej go zmobilizować – mówił. Byłem przerażony tymi słowami, bo nie wiedziałem, kto mógłby przejąć po nim Krzyśka. Zbyszek szybko mnie jednak uspokoił, mówiąc: W Jaworznie jest facet, Rosjanin, nazywa się Łapin, naprawdę dużo potrafi. Diablo będzie bezpieczny w jego rękach.

Zaufałem mu i chyba nikt dzisiaj nie żałuje tej decyzji.

***

Jest nieprawdopodobnie oddany swojej pracy. Wielu pięściarzy nie miało wcześniej pojęcia o organizacji treningu, dopiero Fiodor pokazał im, z czym to się je. Andrzej Wawrzyk przyjechał do nas jako wicemistrz Europy juniorów, a nie potrafił się nawet dobrze rozgrzać przed walką. Łapin uczył go podstaw. Tak było zresztą z innymi pięściarzami, którzy trafili w jego ręce. Skończył AWF we Lwowie ze specjalizacją boksu. Ma podstawy do bycia trenerem. Dzisiaj panowie kończą jakieś śmieszne kursy i myślą, że są wielkimi trenerami, a tak naprawdę to ze swoimi kwalifikacjami mogą próbować nosić wiaderko za Fiodorem.

Jest biało-czarny i za to pięściarze go szanują. Jest absolutnym wrogiem dopingu w sporcie, przyznam, że zaraził mnie tym podejściem. On nie chce mieć nic wspólnego z dopingowiczami. W tej kwestii nie robi żadnych wyjątków. Prowadzi zeszyty, po każdym treningu coś zapisuje, nic nie może mu umknąć. Jest człowiekiem, który cały czas chce się uczyć. Biega po górach lepiej od niektórych zawodników. Nie tylko Diablo coś o tym wie. Niestety nie ma następców i to jest wielki problem.

Miłość do boksu.

Miałem sześć lat, gdy moi rodzice się rozwiedli. W przyjaźni i zgodzie, ale się rozstali. Po rozwodzie ojciec, który był wtedy prezesem Polskiego Związku Bokserskiego, co dwa tygodnie zabierał mnie na męskie spotkania. Schemat był podobny. Rano jechaliśmy na mecz ligi bokserskiej, potem graliśmy w karty. W ten sposób zarażał mnie męskimi pasjami – brydżem i boksem. Od dziecka biegałem przy ringu, z wiekiem coraz bardziej wsiąkałem w to środowisko.

Pamiętam walki Henryka Średnickiego, Zbyszka Raubo, braci Skrzeczów i wielu, wielu innych. Miałem wielu „wujków” pięściarzy. Jeśli mnie pamięć nie myli, to Krzysztof Kosedowski wymierzył mi kilka wychowawczych, zasłużonych klapsów. Można powiedzieć, że wychowałem się przy ringu. Z biegiem lat coraz więcej rozumiałem i coraz bardziej zaczął mnie interesować przebieg walk bokserskich. Tak narodziła się moja miłość do szermierki na pięści.

Negocjacje.

Nie cierpię dyskusji o pieniądzach. Jak każdy człowiek lubię je mieć, czuć tę milą swobodę, ale odczuwam dyskomfort, gdy trzeba o nich rozmawiać. A już bardzo niewdzięcznym zajęciem są negocjacje z pięściarzami. Przez wiele lat zajmował się tym Piotr Werner, który jednak wkładał w to za dużo serca i rozpuścił zawodników. Jeszcze kilka lat temu dla pięściarzy najważniejsze były ambicje sportowe, dopiero później kasa. Teraz jest często na odwrót. Nie podoba mi się to. Czasem, jak słucham, że kasa musi się zgadzać albo coś podobnego, to aż robi mi się niedobrze…

Zawodnicy coraz częściej wykłócali się o pieniądze w mediach. W przeszłości było to nie do pomyślenia. Dlatego musiałem włączyć się w te rozmowy. Najtrudniej negocjuje się z zawodnikami, którzy nie mają poczucia biznesu w boksie, są zieloni w tej dziedzinie, ale słuchają doradców. Ci doradcy też nie mają pojęcia, ale doradzają. Najczęściej podpowiadają: weź więcej, bo ci się należy. Dają ci stówę, wołaj pięćset. Pięściarze słuchają tych rad i chcą więcej i więcej…

W naszej grupie najtrudniej negocjuje się z Krzyśkiem Włodarczykiem i Arturem Szpilką. Na przykład: Diablo chciał pokazać żonie, że jest twardym negocjatorem i czasami wymyślał kompletne bzdury. Raz nawet przekroczył granicę dobrego smaku. W „Puncherze” mówił, że nie da się oszukiwać, że będzie walczył o swoje. Ale to była tylko gra pod kątem żony. Chciał, żeby poklepała go po plecach i powiedziała: super Krzysiu, potrafisz zadbać o swoje interesy. Oczywiście tym gadaniem nie wynegocjował nawet dolara, bo to była oferta nienegocjowalna, ale swoje pokrzyczał i mnie poobrażał.

Trudno negocjuje się też z Arturem, bo on potrafi się mocno podpalić podczas dyskusji o pieniądzach. Przed pojedynkiem z Wilderem negocjowaliśmy przez kilka nocy. Dodam, że polskiego czasu, on swoich nocek nie zarywał. Artur ma sporo energii, jest zapalczywy, dużo mówi, dlatego potrzeba wielu godzin, żeby w rozmowie z nim dojść do słowa i spokojnie coś wytłumaczyć. Generalnie rozsądnie myśli, ale jak się zapędzi w swoich oczekiwaniach, głowa pęka. Przed walką z Wilderem było dość ostro. Nie rozmawiałem z Alem Haymonem, ale ludzie, którzy pracują między nami mówili, że jeśli chłopak z Polski nie chce walczyć o mistrzostwo świata, to niech się pakuje i wraca do domu. Na szczęście dogadaliśmy się i panowie weszli do ringu. Negocjacje nie były jednak proste.

JESZCZE WIĘCEJ BOKSU. ZAPRASZAMY NA NASZ PROFIL NA FACEBOOKU

Organizacja gal.

Składa się z wielu elementów. Wynajęcie hali, zapewnienie ochrony i sprzedaż biletów, to są przewidywalne elementy. O wiele trudniejszym zadaniem jest matchmaking, czyli budowanie par pięściarzy, którzy spotykają się w ringu. Jest to szalenie wredne i nerwowe zajęcie, bo zawodnicy i ich menedżerowie, co chwilę zmieniają zdanie. Jest coraz mniej matchmakerów, w tej chwili ten zawód wymiera w Europie.

Zdarzają się sytuacje, że jesteśmy już dogadani, ale druga strona za pięć dwunasta przestaje odbierać telefony. Im głębiej wchodzi się w negocjacje, tym większe wychodzą komplikacje. Były takie sytuacje, że negocjowaliśmy z menedżerem zawodnika, ale okazało się, że on miał jeszcze innego menedżera, który miał zupełnie inne oczekiwania i o naszych wcześniejszych ustaleniach można było zapomnieć. Takie historie można mnożyć. Nasi pięściarze też potrafią grymasić. Stawka jest już dogadana, ale przychodzi delikwent i mówi, że za tyle nie będzie boksował.

Najgorzej, gdy zawodnik wypada z karty dzień przed galą. Wtedy trzeba szukać zastępcy w trybie awaryjnym albo rezygnować z walki. Są też takie sytuacje, że płacimy komuś za gotowość za bycie naszym planem B. Robimy tak przy większych walkach. Proponujemy wtedy danemu pięściarzowi 2,3 czy 4 tysiące euro i on normalnie przygotowuje się do pojedynku. Jeśli opcja A nie wypala, wtedy ten rezerwowy wskakuje na kartę. Nie prosto z kanapy, tylko po cyklu przygotowań. Gdyby z karty walk wypadł na przykład Usyk, to w takiej sytuacji trzeba skasować galę, bo dla takich zawodników nigdy nie planujemy zastępstwa. Na średnich imprezach zdarza się, że rezerwowy pięściarz jest w pogotowiu.

Olimpiada

Coraz bardziej korci mnie, żeby zaopiekować się jakimś zawodnikiem i pojechać z nim na kolejne igrzyska olimpijskie. Nigdy na nich nie byłem. Nie chciałem jechać w roli biernego kibica. Olimpiada to coś niepowtarzalnego. Ojciec opowiadał mi, że to wspaniała impreza i niesamowite przeżycie. Może niebawem odczuję to na własnej skórze. Może będzie to dla mnie kolejne wyzwanie w boksie? Zdobyć medal olimpijski, brzmi pięknie. Pamiętam, jak na stojąco oglądałem walkę Wojciecha Bartnika na IO w Barcelonie. Zdobył on wtedy dla Polski ostatni medal olimpijski w boksie. Było to w 1992 roku!

Pierwsza zorganizowana gala.

Szmat czasu, to był 2001 rok. Gala odbyła się w sali gimnastycznej szkoły, do której uczęszczałem przez 12 lat. Nie miałem wtedy żadnego doświadczenia w organizowaniu gal bokserskich. Byłem zielony, a problemy się mnożyły. Z transmisji imprezy wycofała się telewizja Canal Plus, zniknął przeciwnik Przemka Salety na walkę wieczoru. Poza tym dostawałem pogróżki. Była mowa nawet o podłożeniu bomby.

Przez tydzień wynajęci przeze mnie ludzie spali w samochodach przy ulicy Nowowiejskiej i pilnowali instalacji elektrycznych. Było urwanie głowy. Rywal Salety został podkupiony przez niemieckiego matchmakera na prośbę jednego z polskich promotorów. Konkurencja chciała nam zepsuć imprezę, ale gala się odbyła, Przemek walczył wtedy z pastorem o nazwisku Biko Botawamungu. Pierwsze koty za płoty.

Rekord i rankingi.

Budowanie rekordów zawodników to pięta achillesowa boksu. Bardzo często jest tak, że nie walczą ze sobą najlepsi pięściarze, bo istnieje ryzyko, że przegrany wypadnie z rankingu. Wprawdzie rekordy nie boksują, ale dzięki nim można zaistnieć w rankingach, a to daje z kolei szansę walk o pasy. Zdecydowanie rekordy zawodników odgrywają zbyt dużą rolę. Jednak rynek bokserski nie chce tego zmieniać. Kiedyś wydawało mi się, że telewizje coś z tym zrobią, ale tak się nie stało.

Często czytam i słucham komentarzy zarówno ze środowiska jak i spoza. Zauważyłem, że niemodne jest już słowo „przetarcie”, teraz popularniejsze jest słowo „konfrontacja”. Po tylu latach wiem, że gdybyśmy za szybko konfrontowali naszych pięściarzy, nie mielibyśmy żadnego mistrza świata. Przecież my nie wprowadzamy na zawodowe ringi mistrzów olimpijskich. Wiem, że słowo „weryfikacja” też ładnie brzmi. Tylko, kto będzie jutro boksować, jak my dzisiaj wszystkich zweryfikujemy?

Szpilka Artur.

Poznaliśmy się w Radomiu podczas Mistrzostw Polski juniorów. Artur od razu spodobał mi się, zdobył wtedy złoty medal. Minęło niewiele czasu, a już jadłem obiad u niego w domu w Wieliczce. Pamiętam, że jego mama usmażyła pyszne kotlety schabowe. Później wszystko szybko się potoczyło. Z Arturem i dookoła niego zawsze wiele się działo. Można by z tego całkiem grubą książkę napisać. Teraz nie jest dobry moment na rozmowy o nim. Niech się otrząśnie, odbuduje i wróci spokojnie na ring.

Telewizja.

Współpraca polskich promotorów ze stacjami telewizyjnymi jest zupełnie inna niż moich odpowiedników z Niemiec, Anglii czy USA ze swoimi telewizjami. Tamci promotorzy mają o tyle łatwiej, bo w każdym z tych krajów boks pokazuje kilka stacji, które trochę ze sobą konkurując, mocno promują sport.

***

W tym miejscu warto wspomnieć o Polsat Boxing Night. To wielkie święto boksu w Polsce. Pierwsze edycje pokazały, że potencjał tego projektu jest ogromny.  To praktycznie jedyna szansa dla polskich bokserów na toczenie wielkich walk w naszym kraju. Gdyby nie formuła PBN i PPV nigdy nie byłoby takich pojedynków jak: Szpilka vs Adamek, Głowacki vs Usyk, Sulęcki vs Proksa. Impreza musi być sprzedawana w systemie PPV, bo w innym przypadku takie eventy nigdy nie zwróciłyby się telewizji. Po ostatnim PBN pojawiło się nagle dużo złych emocji. Źle się stało. To powinno być piękne święto boksu. Szacunek dla włodarzy z grupy Polsat za pomysł i konsekwencję w realizacji projektu.

USA.

Tam funkcjonuje zupełnie inny model boksu niż w Polsce. W Ameryce promotor jest facetem od wynajęcia hali i podpisania kontraktu z telewizją. Czasami od pokazania telewizji, kto będzie boksował. Od negocjowania gaż i ogarniania innych spraw są menedżerowie.

Tam pan promotor przyjeżdża na halę, siada w pierwszym rzędzie i ogląda walki. W Ameryce o wiele przyjemniej jest być promotorem, bo nie interesują go gymy, sparingpartnerzy, treningi, życie osobiste pięściarzy czy ich kontuzje. W USA zdecydowanie większa jest rola menedżera, który w modelu europejskim praktycznie nie występuje. W Polsce niby są jacyś panowie, którzy nazywają się menedżerami, ale tak naprawdę zbyt wiele nie robią.

W USA nikt nikomu niczego nie daje za darmo. Polscy pięściarze często przeżywają szok, gdy staną oko w oko z amerykańską rzeczywistością. Tam się płaci za wszystko. Za wejście do gymu, wypożyczenie rękawic czy usługi cutmana w narożniku. Nie ma mowy, żeby zawodnicy dostawali pensję w Ameryce.

Artur Szpilka był bardzo zaskoczony, gdy pierwszy raz poleciał za ocean. Pamiętam jego minę, gdy zobaczył, jak mistrzowie świata dziękowali na konferencji prasowej swoim promotorom za walkę o tytuł. – Za co oni tak dziękują, przecież są mistrzami? To im się powinno dziękować – dziwił się Artur. Nie rozumiał, że ci pięściarze dziękowali ludziom, którzy dali im szanse. Nie było w tym nic dziwnego. Przynajmniej dla mnie.

Włodarczyk Krzysztof.

Od Krzyśka rozpoczęła się moja przygoda z boksem. Swoje dorzucił też Zbyszek Raubo, który kilka lat temu przyszedł do mnie i powiedział: – Mój rudy (Krzysztof Włodarczyk – red.) chce kończyć karierę, bo źle układa mu się współpraca z trenerem Skrzeczem. Stawia warunek albo będzie zawodowcem, albo rezygnuje z boksu. Andrzej, pomożesz temu chłopakowi? Jesteś prawnikiem, ciebie będzie trudniej oszukać niż mnie.

Nie odmówiłem. U Włodarczyka od razu było widać, że ma smykałkę do boksu. Na początku poszedłem do pana Andrzeja Gmitruka. Usłyszałem od niego, że z Diablo nic nie będzie i lepiej sobie odpuścić inwestowanie w niego. Dwa dni później podobno próbował za moimi plecami podpisać kontrakt z Krzyśkiem.

Następnie udaliśmy się do pana Krzysztofa Zbarskiego, gdzie Włodarczyk miał sparować z Robertem Złotkowskim, ale ten doznał kontuzji oka i sparingi zostały odwołane. Na sali został tylko jeden sparingpartner – Piotr Jurczyk. Doświadczony, ważący ze 120 kilogramów amator. Krzysiek miał wtedy pewnie z 35 kilogramów mniej. Spanikowałem trochę i zadzwoniłem do Zbyszka Raubo, żeby powiedzieć, że Diablo może sparować tylko z Jurczykiem i spytałem, co mamy w takiej sytuacji robić? – Niech walczy – odpowiedział Zbyszek. Sparing odbył się na macie zapaśniczej, Jurczyk bił potworne cepy, którymi przesuwał Krzyśka po dwa metry. Żal było na to patrzeć, ale Diablo przetrwał.

Pierwsze wspólne kroki nie były łatwe, bo nikt nie był zachwycony Diablo. Zostaliśmy sami, byłem jego menedżerem. Krzysiek na początku walczył na galach u innych promotorów. Ja za te walki płaciłem z własnej kieszeni. Wygrywał jednak kolejne pojedynki i jego pozycja rosła. Po latach został mistrzem świata.

***

Diablo zafundował mi największe emocje, ale też i największe rozczarowania. Przez swoje rozwalone życie prywatne stracił najlepsze lata kariery. Bardzo źle, za moimi plecami, inwestował pieniądze. Dzisiaj powinien być ustawiony finansowo, a z tego co wiem, pod tym względem jest u niego skromnie. Miał kilka bardzo dużych wypłat, kilkadziesiąt średnich, poza tym co miesiąc dostaje od nas dobrą, dyrektorską pensję.

Dzisiaj powinien mieć kilka czy też już kilkanaście nieruchomości, które dawałby mu poczucie finansowego bezpieczeństwa. Nie słuchał, gdy mu doradzałem. Chciałem mu potrącać część gaży za walki i odkładać, ale za każdym razem mówił: To jest świetny pomysł, ale zrobimy tak od następnego pojedynku. I tak w kółko. Martwię się, co Krzysiek będzie robił po zakończeniu kariery.

Ziggy Rozalski.

Zaopiekował się Andrzejem Gołotą w Ameryce i myślę, że zrobił dla niego wiele dobrego. Na pewno w sferze finansowej, dzięki niemu Andrzej jest majętnym człowiekiem. Pokazał mu, jak inwestować pieniądze, a nie głupio wydawać. Nauczył go luksusowo żyć. Pod tym względem odegrał w życiu Andrzeja pozytywną rolę.

Pan Rozalski zdecydowanie za często zmieniał Andrzejowi szkoleniowców, to był błąd. Pięściarz musi mieć zaufanie do trenera. Im trudniejsza sytuacja w ringu, tym to zaufanie jest ważniejsze. Jako wzór relacji na linii trener-zawodnik podaję przykład Krzysztofa Głowackiego i Fiodora Łapina. Gołota nie miał do nikogo zaufania. Do dziś mam w głowie obrazek, jak pan Certo wypychał Andrzeja z narożnika w walce z Tysonem. To było żenujące i obrzydliwie zachowanie. Kto wymyślił tego trenera? Certo to krawiec z zawodu, był blisko włoskiej mafii. Niestety był totalnym amatorem, a opiekował się brylantem.

***

Z panem Rozalskim spotkałem się kilka razy w życiu. To serdeczny, charyzmatyczny i bardzo majętny człowiek. Z naszej współpracy nigdy nic nie wyszło, mimo że na kilka drobnych rzeczy się umawialiśmy.

***

Odegrał także ważną rolę w karierze Tomka Adamka. Powielił jednak te same błędy, co w przypadku Gołoty, jeśli chodzi o dobór trenerów. Przecież Roger Blodworth zamiast uczyć, oduczał Tomka boksu. To był trener, który słuchał poleceń, a jego rolą było je wydawać… Na sali pewnie była fajna atmosfera, bo trener robił, co Tomek chciał. Nie o to jednak chodzi. Adamek pracując z nim, boksował gorzej niż przy Andrzeju Gmitruku. Bloodworth zabił w nim to, co miał najfajniejsze, a nie dał nic nowego. Kończąc wątek pana Rozalskiego, na pewno nauczył Gołotę i Adamka rzeczy bardzo ważnej, jak mądrze inwestować pieniądze, ale moim zdaniem trenerów dobierał im nieodpowiednich.

Spisał: Krzysztof Smajek

ZOBACZ TAKŻE. Alfabet Andrzeja Wasilewskiego, cz. 1. Sztuczki Dona Kinga, pamiętliwy Gołota i Kostecki szukający nokautu na promotorze

Reklamy

Adamek Tomasz.

Z Tomkiem mieliśmy wiele różnych przygód. Czasami było super, bo zdarzało się nam posiedzieć przy butelce wina i pogadać o wszystkim, ale bywały też i mniej serdeczne okresy. Jak to w życiu. Z perspektywy czasu świetnie widać, że na te mniej serdeczne relacje dominujący wpływ miały osoby z naszego szeroko rozumianego otoczenia.

Wielka postać polskiego boksu, mega wojownik, ale i duży szcześciarz. W kilku walkach miał pewną sympatię sędziów po swojej stronie. Dużo dały mu bardzo dramatyczne w przekazie pojedynki ze średnim tak naprawdę Paulem Briggsem. Miał też szczęście, gdy dopuszczono go do pojedynku o mistrzostwo świata federacji WBC w kategorii półciężkiej. Po wycofaniu Brahmera przez grupę Universum nie było chętnych do walki o pas. Tomek na tym skorzystał.

Stoczył wiele ringowych wojen, zawsze dawał z siebie wszystko między linami. Jest jednym z nielicznych pięściarzy, którzy dzięki boksowi potrafili ustawić się na całe życie. Szczerze i z całego serca życzę mu, żeby definitywnie zakończył karierę i cieszył się życiem. Mógłby zająć się trenowaniem. Byłoby szkoda, gdyby nie przekazał młodym zawodnikom swojej ogromnej wiedzy i doświadczenia.

***

Pewnego razu lecieliśmy z Diablo do Ameryki. W samolotach LOT-u był taki zwyczaj, że kapitan witał na pokładzie mistrza świata – Krzysztofa Włodarczyka. To było bardzo sympatyczne, a przy okazji łechtało ego Krzysia. Pół godziny po starcie piliśmy sobie drinka, stojąc w tyle samolotu. W tym czasie podeszła do nas jakaś kobieta, której nigdy wcześniej nie widziałem na oczy i niezadowolonym tonem spytała: Który z panów jest tym niby mistrzem, bo jakoś tak nie poznaję? Tą nieznajomą była pani Dorota, żona Tomka. Wtedy w relacjach między mną a jej mężem wiało chłodem, więc pani Dorota postanowiła wbić nam szpileczkę. Trzeba przyznać, że skutecznie. Nie wiedzieliśmy z Krzyśkiem, co odpowiedzieć.

JESZCZE WIĘCEJ BOKSU. ZAPRASZAMY NA NASZ PROFIL NA FACEBOOKU

Boks.

Wielka przygoda i pasja, która rozpoczęła się w jakimś 1977 roku. Promotorem zostałem przez przypadek w 1999 r. Wbrew wszelkim znakom na niebie i ziemi zrobiłem kilka rzeczy, które wcześniej wydawały się w Polsce niemożliwe. Zorganizowałem pierwszą poważną walkę o mistrzostwo świata w naszym kraju. Wygrywałem przetargi z Kingiem.

Dzięki boksowi przeżyłem dużo wspaniałych przygód, zjeździłem pół świata, poznałem wielu świetnych sportowców. Począwszy od naszych wielkich przed laty pięściarzy, jak Średnicki, Pietrzykowski, Kulej i wielu, wielu innych, po mistrzów boksu zawodowego. Świetna sprawa dla takiego pasjonata jak ja.

Zbliża się dwudziestolecie mojej aktywności promotorskiej. Momentami, a właściwie coraz częściej, mam już tego wszystkiego dosyć. Nie ma jednak nikogo, kto mógłby przejąć ode mnie pałeczkę. Nie widzę na horyzoncie ludzi, których byłoby stać na duże inwestowanie w ten biznes. Nie interesuje mnie, kto co napisze i w jaki sposób skomentuje moje słowa, ale prawda jest taka, że dla polskiego boksu zawodowego zrobiłem zdecydowanie najwięcej ze wszystkich. Tej satysfakcji nikt mi nie odbierze. Mógłbym zrobić jeszcze więcej… Psuć jest naprawdę łatwo, budować bardzo trudno. Wielu ludzi przez te lata starało się i dalej stara się psuć. Może kiedyś napiszę książkę na ten temat. Sam ją sfinansuje i wypromuje. W końcu trochę się na tym znam (śmiech).

Cygan – Dawid Kostecki.

Absolutna porażka. Tymi dwoma słowami mógłbym określić naszą współpracę z Dawidem. Wszystko w jego życiu było pokręcone. Gdy był w najlepszej formie sportowej i miał na wyciągnięcie ręki walkę mistrzowską, zamiast wchodzić do ringu, szedł do zakładu karnego. Tak było chyba ze trzy razy. Siedząc w więzieniu, cały czas dostawał od nas pensje, którą przelewaliśmy na konto jego żony. W tym przypadku wykraczaliśmy poza wymogi kontaktowe, bo byliśmy związani z jego rodziną. Wierzyliśmy też w jego niewinność i zapewnienia, że system brutalnie go traktuje. “Cygan” cały czas mówił, że uwzięło się na niego kilku funkcjonariuszy CBŚ. Podawał nawet ich nazwiska. Po kilku latach okazało się, że ci funkcjonariusze zostali aresztowani. Mieli jakieś związki z domami publicznymi. Być może Dawid rzeczywiście był konkurencją dla tych dżentelmenów i nadepnął im na odcisk. Nam zawsze powtarzał, że jest niewinny.

***

Przez Dawida Kosteckiego mieliśmy też największe straty finansowe. „Cygan” został aresztowany, a my za odwołanie jego walki z Royem Jonesem Juniorem musieliśmy zapłacić 200 tysięcy dolarów odszkodowania. Mało tego, gala przyniosła stratę około 150 tysięcy, więc byliśmy do tyłu jakieś 350 tysięcy dolarów. Stało się tak, bo Dawid był tak pewny siebie i przemądrzały, że nie dopilnował swoich spraw. Jego adwokat nie złożył jakiegoś drobnego wniosku i wymiar sprawiedliwości przyspieszył procedury, które powinny pójść innym trybem. “Cygan” zamiast walki życia, trafił pod celę, a my mogliśmy jedynie podliczyć nasze straty.

***

Parę lat temu Dawid przegrał nieuczciwie pojedynek w Moskwie. Nie wiem dlaczego, ale ubzdurał sobie, że ustawiłem walkę przeciwko niemu i w szatni rzucił się na mnie z pięściami. Nie wiem, skąd miał takie podejrzenia, ale to była kompletna bzdura. Żeby było ciekawiej, na drugi dzień oprotestowałem wynik walki. To należy do rzadkości, ale udało mi się zmienić werdykt końcowy. Dawidowi było głupio, ale niesmak pozostał, bo jego zachowanie było chore i nielogiczne.

***

Ostatnio, zanim trafił ponownie do więzienia, nagrywał jakieś kretyńskie filmiki i gadał na mój temat niestworzone rzeczy. Przyznam szczerze, że nie przejmowałem się jego słowami, bo wiedziałem, że albo jest pod wpływem jakiś środków, albo zwariował. Teraz wiemy, że chodziło o jedno i drugie. Nie mam pojęcia, czemu mnie atakował. Dzisiaj nie mam z nim żadnego kontaktu i nie chcę mieć, ale życzę Dawidowi i jego rodzinie wszystkiego najlepszego.

Don King.

W pewnym momencie zniszczył wagę ciężką, bo ją zablokował, organizując walki wyłącznie między swoimi pięściarzami. Z tego powodu Lennox Lewis i bracia Kliczko bardzo długo nie mogli dopchać się do pojedynków o mistrzostwo świata. Dominacja Kinga w wadze ciężkiej była za duża i niekorzystna dla boksu. Swoich zawodników traktował jak mięso armatnie. Podpisywał z nimi wspaniałe kontrakty, ale nic z tego nie wynikało. Miał wielu pięściarzy, więc stworzył sobie ławkę rezerwowych i dyktował warunki.

Wyglądało to mniej więcej tak: pierwszemu facetowi z tej ławki proponował 100 tysięcy dolarów za walkę o mistrzostwo świata. Jeśli pięściarz buntował się i kręcił nosem, bo w kontrakcie miał zapisane 1,5 mln, to King zostawiał go na tej ławce i kazał czekać na następną propozycję. –  A ty za stówę zaboksujesz – pytał następnego. Kto marudził, nie walczył. Jednak Andrzej Gołota zawsze mi powtarzał, że nikt tak nie oszukiwał jak Don King, ale też nikt nie płacił jak on. Dziś jest postacią pomnikową i nie odgrywa już praktycznie żadnej roli w boksie.

***

W 2001 roku 19-letni Krzysztof Włodarczyk pojechał do Włoch i znokautował niepokonanego Vincenzo Rositto. Po tym pojedynku Don King zapragnął mieć Diablo w swojej stajni i zaczął robić pod niego podchody. Ogłosił nawet jakiś plebiscyt na prospekta roku, który oczywiście wygrał Krzysiek. Dostał za to dyplom, ale to miało wymiar symboliczny. Chodziło o to, że legendarny promotor chciał go mieć u siebie.

Floryda. Tam polecieliśmy na negocjacje z Kingiem. Chcieliśmy, żeby podpisał kontrakt nie tylko z Krzyśkiem Włodarczykiem, ale także z Tomkiem Boninem, Maciejem Zeganem i Wołodią Łazebnikiem. Przez tydzień siedzieliśmy z Piotrem Wernerem i resztą naszej ekipy w Hiltonie niedaleko jego biura. Każdy z naszej delegacji dostał osobny pokój, mieliśmy jedzenie, basen, nawet samochód do dyspozycji. Był tylko jeden problem. Nikt się z nami nie kontaktował. Pierwszy dzień, cisza. Drugi, to samo. Tydzień powoli uciekał, a my byliśmy pozostawieni sami sobie. Dopytywaliśmy o spotkanie, ale za każdym razem padała odpowiedź: pan King jest zajęty. Facet zakwaterował nas w hotelu, za wszystko zapłacił i grał na zwłokę. To była tradycyjna formuła zmiękczania drugiej strony przed negocjacjami. Wtedy nie byliśmy tego świadomi. Ostatniego dnia w końcu doszło do spotkania, ale to był cyrk, nie negocjacje. Wszystko było wyreżyserowane, potraktowano nas jak sportowców z trzeciego świata.

Najpierw wprowadzono nas do gabinetu Kinga, gdzie wisiały jego zdjęcia z prezydentami USA. Później zeszliśmy na dół do King Productions, gdzie mieściły się studia telewizyjne. To wszystko miało zrobić na nas wielkie wrażenie, ale nikt nie cmokał z zachwytu. W końcu usiedliśmy w sali konferencyjnej, rozmowę z nami prowadziła kobieta o nazwisku Jammison, prawa ręka Kinga. Przedstawiła nam ofertę i wyszła z sali. Na stole stały jakieś urządzenia elektroniczne, dzięki którym pani Jammison w pokoju obok słyszała naszą rozmowę. Znała siedem języków, w tym rosyjski i polski, więc rozumiała, o czym dyskutowaliśmy. Po chwili wróciła do naszej sali i wiedziała, do czego może się posunąć w negocjacjach. Wiele osób zrobili w ten sposób w trąbę, ale z nami nie dopięli swego. King chciał podpisać kontrakt przede wszystkim z Włodarczykiem, a parafował umowy z Zeganem, Boninem i Łazebnikiem. Można powiedzieć, że mimo tych wszystkich zabiegów i sztuczek, wygraliśmy pierwsze negocjacyjne starcie z Kingiem.

Emocje.

One trzymają mnie przy boksie i sprawiają, że jestem od niego uzależniony. W przeszłości najbardziej przeżywałem walki Krzysztofa Włodarczyka. Zdarzało się, że 2-3 dni przed jego pojedynkiem nie spałem, prawie mdlałem, ale wyrosłem już z tego. Dzisiaj w polskim boksie największe emocje budzi Artur Szpilka. Kiedyś próbował go naśladować Dawid Kostecki, ale w jego wykonaniu było to żenujące. Artur jest naturalny. Niczego nie reżyseruje, nie udaje. Kiedyś wszyscy go kochali, teraz budzi różne emocje. Jedni go kochają, inni często krytykują.

***

Są pięściarze, którzy w ringu są bardzo dobrzy, ale poza nim nikogo już nie interesują, bo są nudni. I na odwrót. W tym przypadku proporcje muszą być odpowiednio dobrane. U Artura to działa. Gdyby był innym człowiekiem, mniej barwnym, być może Al Haymon nie podpisałby z nim kontraktu. Pamiętam pierwszą walkę Artura w USA, to było jeszcze w kategorii junior ciężkiej. Już wtedy Leon Margules był pod jego wrażeniem. – Zobacz, jak ludzie na niego patrzą, gdy idzie do ringu – mówił do mnie. Faktycznie, coś w tym było. Po kilku latach na jego walce z Deontayem Wilderem na trybunach było więcej Polaków niż Amerykanów.

Jeśli chodzi o złe emocje, to przed pojedynkiem z Adamkiem Artur był mocno chroniony, bo baliśmy się, że z jakichś przyczyn do tej walki nie dojdzie. Mieliśmy w hali wielu ochroniarzy, bo kibice Wisły i Cracovii chcieli się ze sobą skonfrontować. Na szczęście do niczego nie doszło. Pojawili się przedstawiciele tylko jednej strony. Dzięki naszej reakcji druga ekipa nie dotarła.

Fiasko rozmów.

Za największą klęskę naszej grupy uznaję to, że Krzysztof Włodarczyk nie pojechał na walkę rewanżową z Grigorijem Drozdem. Po czasie wiem, że nie powinien wychodzić do pierwszego pojedynku z Rosjaninem, bo był wtedy kompletnie rozdeptany psychicznie. Krzysiek przyznał się po walce, że będąc już w Moskwie, miał głupie myśli. Chciał uszkodzić sobie rękę, żeby mieć pretekst do odwołania konfrontacji z Drozdem. Nie zrobił tego. Później stracił pas.

Nikt mnie nie przekona, że Drozd jest wielkim pięściarzem, Krzysiek w normalnej formie rozjechałby go lewym prostym. Mówię poważnie. Dlatego marzyłem o rewanżu, który był zagwarantowany w kontrakcie. Trzy tygodnie przed ich drugą potyczką Włodarczyka dopadł brzydki wirus. Nie symulował, faktycznie był wtedy chory. Problem polegał jednak na czymś innym. Diablo nawet nie chciał sprawdzić, czy choroba się rozwija i czy ma jakieś szanse na wyleczenie, tylko od razu „zawinął się” z obozu w Wiśle.

Lekarz, który badał Krzyśka powiedział mi: Wirus jest paskudny, ale możemy podjąć próbę leczenia. Tylko mam wrażenie, że pan Krzysztof nie chce tej walki. Przez telefon prosiłem, a nawet błagałem Diablo, żeby podjął próbę leczenia, ale on nie chciał mnie słuchać. Żałuję, że nie pojechałem wtedy w nocy do Wisły, może udałoby mi się go przekonać. Szkoda, że nie doszło do tej walki, bo jestem przekonany, że Krzysiek by ją wygrał i wrócił na tron. Dzisiaj byłby w zupełnie innym miejscu. Życiowo, finansowo i sportowo. Diablo był przekonany, że Rosjanie poczekają na niego. Po raz kolejny się przeliczył. Dla nas jest to największe fiasko biznesowo-sportowe.

Jednak w przypadku Włodarczyka nie wolno zapominać o dwóch rzeczach. Po pierwsze, jest jedynym polskim pięściarzem, który walczył i bronił tytułów na galach obcych promotorów. Stoczył takich walk bodaj sześć. Dla porównania: Tomek Adamek ma jeden taki pojedynek na koncie, a Darek Michalczewski żadnego… Po drugie, Diablo zrobił najwięcej dla popularyzacji boksu w naszym kraju. Stoczył najwięcej walk na otwartych kanałach, najpierw TVP 1 a potem Polsatu.

Gołota Andrzej.

Dzisiaj już mało ludzi pamięta, że mój tata był jednym z ojców chrzestnych sukcesów amatorskich Andrzeja Gołoty i Dariusza Michalczewskiego. Był wtedy człowiekiem o dużych wpływach w Polsce i regularnie ratował Andrzeja, gdy ten miał przygody na styku z prawem. Przez mojego ojca byłem wychowany w swoistym kulcie Gołoty.

***

Odwoziłem na lotnisko swojego ojca, leciał z kadrą Polski na jakiś turniej. Na Okęciu spotkałem Gołotę, który wziął mnie na bok i poprosił, żebym odstawił mu samochód. Dodam, że nie miałem wtedy jeszcze prawa jazdy, ale nie myliłem gazu z hamulcem, więc Andrew mógł być spokojny o swoje cztery kółka. Dostałem kluczyki i poszedłem przeparkować jego Audi 90 coupe. W tamtych czasach takie auto robiło ogromne wrażenie na otoczeniu. Przestawiłem to Audi i moja znajomość z Gołotą na dłuższy czas została przerwana… Chwilę później uciekł on do Ameryki.

Ponownie spotkaliśmy się po wielu latach, gdy Andrzej przyleciał do Polski. Było to bodajże na jakiejś imprezie w Łodzi. Podszedłem do niego z przekonaniem, że mnie nie pamięta. Różnica była spora, bo podczas poprzedniego spotkania byłem 55-kilogramowym nastolatkiem, a tym razem podszedł do niego prawie 100-kilogramowy facet. Andrzej, gdy mnie zobaczył, od razu zagaił: Dzięki za odstawienie samochodu na lotnisku, cały był. Nie ukrywam, byłem zaskoczony jego pamięcią. Nieprawdopodobna.

***

Gołota sportowo jest niespełniony. On pewnie zdaje sobie z tego sprawę, ale nigdy się do tego nie przyzna. Boks go trochę pokarał. Mówiłem to już, ale powtórzę jeszcze raz: Andrzej zostałby mistrzem świata wagi ciężkiej, gdybym był jego promotorem.

Jego kariera od początku była źle prowadzona, zabrakło odpowiedniej strategii. Lista grzechów jest długa. Powinien mieć jednego, poważnego trenera z charyzmą, do którego miałby zaufanie. W walce z Mikiem Tysonem w jego narożniku nie powinien stać ktoś taki jak Al Certo. W pojedynku z Michaelem Grantem ktoś taki jak Roger Bloodworth. Andrzej nie miał odpowiednich sparingpartnerów. Sparował z tym, który akurat przyszedł do gymu, bo tak było taniej. O odnowie biologicznej nawet nie słyszał. Brał walki, których nie powinien brać.

Nikt nie chciał walczyć z Lewisem, kontuzjowany Gołota się zgodził. Owszem, swoje zarobił, ale zebrał straszne bicie i walka o mistrzostwo świata się oddaliła. Tego typu zaniedbania można wyliczać i wyliczać. To nie była wina Andrzeja, tylko ludzi, którzy go otaczali. Zabrakło wiedzy promotorskiej, ale musimy też pamiętać, że boksował w czasach, gdy w wadze ciężkiej byli naprawdę wielcy pięściarze. Wielka i niespełniona do końca postać. Bardzo ciekawy i dowcipny kompan. Z panią Mariolą są świetnym małżeństwem.

Huck Marco.

Wyjątkowy impertynent medialny, który promował się w myśl zasady: po trupach do celu. Mógłby pisać powieści science-fiction, bo ma dar wymyślania niestworzonych rzeczy. Kiedyś kolportował plotki, że na sparingu znokautował Krzyśka Włodarczyka. Nic takiego nie miało miejsca. Raz z bezsilności rzucił się na Diablo, bo nie był w stanie go trafić i wtedy obaj wypadli z ringu. Lina nie wytrzymała ich naporu i pękła. Po tym wydarzeniu wersja Hucka brzmiała: na sparingu znokautowałem Włodarczyka. Można i tak budować swoją historię.

Huck w pewnym momencie wymyślił, że sam będzie dla siebie promotorem. Po tej decyzji skończyły się jego wielkie sukcesy. Doprowadzenie do jego pojedynku z Krzysztofem Głowackim uważam za swój promotorski majstersztyk. Przycisnęliśmy go z każdej strony. Mieliśmy informacje dotyczące dat gal w niemieckich telewizjach i wiedzieliśmy, kiedy ich nie będzie. Było wielu ludzi, jego wrogów, którzy chętnie przekazywali nam informacje.

Zastawiliśmy na niego pułapkę. Doprowadziliśmy do takiej sytuacji, że Marco miał do wyboru dwie opcje: oddać pas bez walki albo przyjechać na naszą galę. Ostatecznie zmusiliśmy go do wyjechania z Niemiec. Szansę dał nam Al Haymon. Amerykanie wyłożyli bardzo duże pieniądze na ten pojedynek. Zaufali moim słowom, że Krzysiek jest mocniejszy, niż się wszystkim wydaje. Główka w pięknym stylu zdobył mistrzowski pas, to była jedna z najbardziej dramatycznych walk w polskim boksie. Huck niechcący odegrał ważną rolę w historii polskiego pięściarstwa. Ostatnio przegrał kolejną walkę. Myślę, że Głowacki kompletnie go złamał.

Izu Ugonoh.

Zgadzam się z dowcipną wypowiedzią Andrzeja Kostyry, że od Izu języka polskiego powinni uczyć się polscy selekcjonerzy, z Franciszkiem Smudą na czele. Jestem ciekaw, jak potoczy się jego kariera. Nie znam jego możliwości pięściarskich, ale boję się, że jest za słaby fizycznie na wagę ciężką. Poza tym nie jestem przekonany, czy Izu ma odpowiednią psychikę do walk z kolosami, którzy doszli teraz do głosu w królewskiej dywizji. Dał kilka świetnych rund z Dominikiem Breazealem. W tej walce wyszedł jednak jego brak doświadczenia w konfrontacjach na najwyższym poziomie. Nasza współpraca z Izu dobiegła końca w normalnych warunkach. Skończył się kontrakt i się rozstaliśmy. Wybrał inną drogę, jego decyzja.

Jackiewicz Rafał.

W boksie nie udało mu się zdobyć mistrzostwa świata, ale był mistrzem w bójkach ulicznych. Stworzony do sportów walki, ale szkoda, że tak późno trafił do boksu. Kolorowa postać. Miał jednocześnie bodaj aż trzy wyroki w zawiasach za udział w bójkach. To jest naprawdę niespotykana sytuacja. Zwykle przy drugich zawiasach delikwent idzie do więzienia. On pozostał na wolności. Jak to możliwe? Po prostu Rafał pięknie zeznawał w sądzie. Przychodził miły, uśmiechnięty chłopiec i przepraszał za swoje grzechy. Zawsze był mniejszy od tych, z którymi się bił, więc sędziowie patrzyli na niego przychylnym okiem i dawali mu kolejną szanse. On jej nie zmarnował.

***

Po pojedynku z Delvinem Rodriguezem nie był już tym samym pięściarzem. Po tej ringowej wojnie coś w nim pękło. W kolejnych walkach widzieliśmy Rafała, który nie podejmował już ryzyka. To samo było podczas sparingów. Moim zdaniem mógł wygrać z Janem Zaveckiem i zostać mistrzem świata, ale przeszedł obok walki. Zabrakło odwagi…

Za pojedynek z Rodriguezem w Ełku Rafał zarobił około 5 tysięcy dolarów. Podaję kwotę z pamięci, więc mogę się minimalnie mylić. Po kilka latach byłem na walce tego samego, ale już słabszego i bardziej wyboksowanego, Rodrigueza z Larą. Wiecie, ile ten drugi zarobił? Milion dwieście tysięcy dolarów. Rafał za walkę z Delvinem miał na swoje ulubione pączki, Lara na willę, samochód i inne atrakcje.

Jackiewicz jest teraz bardzo aktywny, organizuje dużo projektów. Strasznie się cieszę, że daliśmy mu jako grupa szansę w boksie i on ją pięknie wykorzystał. Brawo, Rafciu!

***

Chicago. Jechaliśmy busem z Rafałem i człowiekiem, który od wielu lat jest kibicem bokserskim. Nie będę wymieniał go z imienia i nazwiska, ale w przeszłości świetnie poruszał się wśród starych pruszkowskich, był na wielu zdjęciach z „Pershingiem”. I ten pan zaczął opowiadać historię z lat 90.

„Trzymał” wtedy ochronę w kilku lokalach, jego ekipa stała na bramce między innymi na jakiejś dyskotece w Wildze pod Warszawą. W pewnym momencie dostał telefon, że jego ochroniarze zostali pobici przez małolatów. Pojechał na miejsce i zastał swoich kilku ludzi, każdy po 130 kilogramów mięśni, porządnie obitych. Stwierdził, cytuję: „Nie będę w nocy po lasach urządzał wyścigów za kotami, którzy oprawili mi ochroniarzy”. Sprawę uznał za zamkniętą. Gdy kończył opowiadać tę historię, Rafał z końca busa zaczął dopytywać się o nazwę tej dyskoteki. Okazało się, że coś kojarzy. – Pamiętam to miejsce, to ja obiłem tych kolesi, bo wcześniej mieli coś do mojego kumpla – stwierdził ze spokojem. Po chwili panowie wybuchnęli śmiechem i serdecznie się wyściskali…

***

Jackiewicz wybrał się na walkę do USA, ale okazało się, że nie było dla niego rywala. W końcu znaleźliśmy mu przeciwnika, który chciał walczyć w limicie do 62 kilogramów. Rafał ważył wtedy w okolicach 66 kilogramów, więc musiał zjechać z wagą w dół. Strasznie nie lubił tego robić, ale nie było wyjścia. Chciał zarobić, musiał zbijać. Narzekał, marudził i przeklinał pod nosem, ale wagę zrobił. Niestety, zastępczy rywal się rozmyślił i zrezygnował z konfrontacji.

Nie chcieliśmy, żeby Rafał został na lodzie, szukaliśmy dalej. Trafił się przeciwnik, który z kolei ważył ponad 70 kilogramów. Tym razem Rafał musiał iść z wagą w górę. Były rosoły, buliony i straszne bóle wątroby, ale przybyło mu kilka kilogramów. Na ważeniu panowie stanęli face to face. Nie pamiętam, czy Jackiewicz zrobił wtedy jakąś groźną minę, ale jego przeciwnik się rozmyślił i zrezygnował z walki. Nie wiem, dlaczego spękał. Był przecież dwa razy większy od Rafała. Kolejnego rywala już mu nie szukaliśmy…

Kmita Marian.

Super promotor. Pana Kmitę poznałem, gdy w małych baraczkach pod Piasecznem powstawała stacja Polsat Sport. To jest jego dziecko i wielki sukces. Człowiek, który od wielu, wielu lat odgrywa ogromnie istotną rolę w polskim sporcie.

Z panem Marianem uwielbiam rozmawiać o historii, polityce i życiu. Najmniej ciekawe rozmowy prowadzimy o boksie. Zdarzały nam się spotkania, w trakcie których przez 1,5 godziny we wspanialej atmosferze dyskutowaliśmy o polityce. Potem dopiero na pięć minut przechodziliśmy do tematów bokserskich.

Moim zdaniem mamy teraz duże zawirowania w boksie, dlatego od pewnego czasu próbuję namówić pana Kmitę, żebyśmy zrewidowali polskie podwórko bokserskie, naszych zawodników i żebyśmy razem mocniej promowali kilku wybranych, młodych pięściarzy zawodowych, przywiązując ich trwale do telewizji Polsat.

Spisał: Krzysztof Smajek

O pojedynku Floyda Mayweathera z Connorem McGregorem mówiło się przez wiele miesięcy. Gdy już podpisali kontrakty, ruszyła machina promująca walkę. Panowie na każdym spotkaniu obrzucali się wulgaryzmami i przekonywali o swoim zwycięstwie. Obaj zapowiadali egzekucję. Średnio angażowałem się w ich słowne przepychanki, bo było wiadomo, że muszą dużo gadać, żeby walka się sprzedała. Żeby balon został nadmuchany do odpowiednich rozmiarów.

Słychać było opinie, że walka Mayweathera z McGregorem to cyrk. Daleki byłem od takich porównań, bo cyrkiem było wpuszczenie do oktagonu Popka z Burneiką. Mayweather i McGregor są poważnymi gośćmi, najlepszymi w swoim fachu. Nie ulegało wątpliwości, że walkę może wygrać tylko Amerykanin, bo zabawa była organizowana w jego piaskownicy.

Co więksi optymiści twierdzili, że Floyd wybierze sobie moment, w którym znokautuje przeciwnika. Amerykanin niczego nie wybierał. Musiał się trochę napocić, żeby pokonać faceta przebranego za pięściarza. Niektórzy liczyli, że McGregor zapomni się i zacznie uderzać łokciami lub kopać. Nie zrobił tego. Używał tylko rąk i do pewnego momentu wychodziło mu to całkiem, całkiem. Po trzech rundach kibice boksu mogli pomyśleć: co się k… dzieje?

Później walka przebiegała według zakładanego scenariusza. McGregor spuchł i Mayweather robił z nim, co chciał. Ostatecznie przegonił go ze swojej piaskownicy. Pod adresem Irlandczyka spływa sporo komplementów. Są na wyrost. W końcu McGregor zapowiadał, że wygra przed czasem, a nie dotrwał nawet do końca walki. Czym tu się podniecać? Ktoś powie, że miał jaja, bo wszedł w ten biznes. Za minimum 30 milionów dolarów tylko głupiec by nie wszedł.

Nie dajmy się też zwariować, że było to zwycięstwo boksu nad MMA. Nic z tych rzeczy. Floyd musiał wygrać i to zrobił. Pamiętajmy, że bronił honoru szermierki na pięści. Gdyby w górę powędrowała ręka Irlandczyka, świat MMA miałby prawo szydzić z bokserskiego środowiska. W odwrotnej sytuacji nie wypada tego robić. Ogólnie walka była nudna, grzmotów nie było, ale głównych bohaterów pewnie to nie interesuje. Ważne, że pieniądze się zgadzają. Zarobią na tym przedsięwzięciu konkretną kasę.

Czy tego typu pojedynki mają rację bytu? Możliwe, że Mayweather i McGregor otworzyli właśnie furtkę, przez którą coraz częściej będą przechodzić przedstawiciele pięściarstwa i MMA. Miejscem ich spotkania będzie ring. Warto spróbować czegoś takiego także w Polsce. Na pierwszy ogień może pójść na przykład Mamed Chalidow. W ringu zapewne nie wypadłby gorzej od McGregora. Rywal dla niego też się znajdzie. Zróbmy coś takiego.

wsb

Porządne pieniądze na stole, kilku konkretnych facetów i cztery mistrzowskie pasy w obrocie. Turniej Word Boxing Super Series w kategorii junior ciężkiej może być strzałem w dziesiątkę jego organizatorów. Oby tylko obyło się bez jakichś nieprzewidzianych historii.

W sobotę w Monako poznaliśmy pary ćwierćfinałowe. Mistrzowie pięści, „piękni” chłopcy, wybierali tych „brzydkich”, czyli nie mających pasów. Kompletowanie par na zasadzie draftu było średnim pomysłem (lepiej losować), ale możemy na to przymknąć oko. 

Co wiemy po drafcie? Usyk i Briedis w nie mieli ochoty rozpoczynać turnieju od spotkania z Kudriaszowem. Yunier Dorticos nie miał wyjścia, musiał wziąć Rosjanina. Gdyby miał wybierać, pewnie też powiedziałby: nie, dziękuję. Nasz człowiek w WBSS, Krzysztof Włodarczyk jako obowiązkowy pretendent federacji IBF trafił w ręce Murata Gasijewa. 

Szanse Diablo? Bez pudrowania rzeczywistości, nie za duże. Po ostatnich jego pojedynkach trudno być optymistą. Faworytem jest Gasijew, który po raz pierwszy będzie bronił tytułu mistrzowskiego. Rosjanin sporo potrafi, mocno bije, ale wirtuozem pięści na pewno nie jest. Nie pękł przed Lebiediewem, nie podkuli też ogona przed byłym mistrzem WBC i IBF. Włodarczyka nie możemy jednak przekreślać. Z prostego powodu, jest puncherem, a tacy pięściarze w każdej sekundzie walki mogą jednym ciosem załatwić sprawę. Tym bardziej, że Gasijew nie jest Floydem w defensywie.

Konkretne mordobicie szykuje się w konfrontacji Dorticosa z Kudriaszowem. Razem mają na koncie 41 wygranych przed czasem. Tak, czterdzieści jeden! Panowie po pierwszym gongu powinni wywołać wojnę w ringu. W tym przypadku sędziowie punktowi mogą jechać na urlop. Wygrany tego pojedynku spotka się z Diablo lub Gasijewem. 

Usyk wybrał sobie Marco Hucka, którego kariera trzyma się na ostatnim zawiasie. Usyk ten zawias urwie z hukiem i odeśle Marco na emeryturę. Z kolei Briedis wskazał palcem na Pereza, czyli gościa, który za uszy został wciągnięty do zawodów przez swojego promotora. Nie wiemy, na co stać Kubańczyka po zmianie kategorii wagowej, ale w półfinale możemy go nie zobaczyć.

Pierwszym rezerwowym turnieju jest Krzysztof Głowacki. Wejdzie do gry, gdy któryś z zawodników dozna kontuzji. A teraz wyobraźcie sobie, że przed pierwszym pojedynkiem z turnieju wypada Murat Gasijew… Na horyzoncie pojawiłaby się walka Włodarczyk vs Głowacki. W tle byłyby dylematy obu pięściarzy, promotorów i Fiodora Łapina. Pamiętajmy, że życie pisze dziwne scenariusze.

Z naszego punktu widzenia największym nieobecnym w WBSS jest wspomniany już Głowacki. Można go było wystawić za Pereza czy Hucka. Sportowo – to bez dwóch zdań – na dziś lepsza opcja niż ci dwaj panowie. Nad nieobecnością Denisa Lebiediewa nikt nie powinien ubolewać. Rosjanin jest właścicielem atrapy pasa WBA Super World. Tak, atrapy, bo przecież ten pas powinien należeć do Gasijewa. Poza tym, Lebiediew jest już po drugiej stronie rzeki i niczego nie wniósłby do turnieju.

Brakuje też Tony’ego Bellew, ale on akurat nie był zainteresowany udziałem w tym balu, bo wybrał inną drogę, inną kasę. Jego biznes. Nie można jednak marudzić, bo i tak w stawie pływają grube ryby.

Wiecie, co jest najfajniejsze w tym turnieju? To, że możesz przystąpić do niego bez żadnego tytułu (patrz: Włodarczyk), a zakończyć zabawę z torbą pełną pasów. 

Przed pojedynkiem Joshui z Kliczką pisałem, że waga ciężka potrzebuje walki mistrzowskiej, o której będziemy rozmawiać dłużej niż trzy minuty po jej zakończeniu. Główni bohaterowie wieczoru stanęli na wysokości zadania i między linami urządzili niezłą imprezę. Były grzmoty, były fajerwerki. To była walka, której powtórki śmiało można sprzedawać w systemie PPV.

Zanim Joshua i Kliczko weszli do ringu, kreślono różne scenariusze ich pojedynku. Dominowała opinia, że konfrontacja tych panów nie potrwa całego dystansu. Faktycznie, sędziowie punktowi byli niepotrzebni, ale impreza i tak potrwała trochę dłużej niż wiele osób zakładało.

Andrzej Kostyra komentując walkę, powiedział, że Kliczko zabrał Joshuę z liceum na uniwersytet. Tak było. Anglik w sobotni wieczór zdał trzy trudne egzaminy. Pierwszy, z charakteru, bo wstał z desek i był w stanie odwrócić losy pojedynku. Drugi, z ringowej inteligencji. Gdy się wystrzelał i był zraniony, wziął sobie chwilowy urlop od walki. W odpowiednim momencie wypluł też ochraniacz na zęby, dzięki czemu zyskał cenne sekundy. Inna sprawa, że Kliczko pozwolił mu na dojście do siebie. Trzeci egzamin Joshua miał z presji. Też dał radę, wytrzymał ciśnienie i poradził sobie z oczekiwaniami 90 tysięcy ludzi, którzy dla niego kupili bilety.

Boks potrzebował w wadze ciężkiej kogoś takiego jak Joshua. Faceta, który nie boi się wyzwań. Brytyjczyk mógł przecież pompować swój rekord jak Deontay Wilder, unikać Kliczki, prężyć muskuły poza ringiem, ale wybrał inną drogę. Dzisiaj jest właścicielem trzech pasów i waga ciężka należy do niego.

Na horyzoncie widać już gdzieś walkę Joshuy z Tysonem Furym. Zanim jednak na poważnie zaczniemy rozmawiać o takiej konfrontacji, olbrzym z Wilmslow musi zrzucić zbędne kilogramy i pozbyć się rdzy. Musi w ogóle wrócić na ring. Możemy być jednak pewni, że Anthony nie schowa się przed Tysonem do szafy. Może na Wembley przyjedzie też Wilder, który już zadeklarował taką chęć. Do jego zapowiedzi trzeba jednak podchodzić z dystansem, bo Amerykanin nie lubi wchodzić do głębokiej wody. Jednego możemy być pewni, z Joshuą na tronie nie będzie nudy.

Co dalej z Władimirem Kliczko? Jeżeli jeszcze będzie mu się chciało zakładać rękawice i iść do roboty, to nie musi kończyć kariery. Przecież wciąż zalicza się do czołówki wagi ciężkiej, wciąż Wilder ma pełnego pampersa, gdy myśli o pojedynku z nim. Wciąż może zarabiać kasę w ringu. Po sobotniej walce nikt już nie powie, że Kliczko jest szklany, że nie ma charakteru. Ukrainiec przegrał, ale swoje wygrał. Wygrał szacunek kibiców. Do ringu wchodził przy akompaniamencie gwizdów, po walce gwizdy zamieniły się w brawa. Rewanż z Joshuą? Z punktu widzenia kibiców, czemu nie. Zróbcie to jeszcze raz. Tylko Wembley na taką imprezę może być już za małe.

Pytanie tylko, czy Władimirowi chce się jeszcze w to bawić? Ale to już nie jest problem Joshuy.

Krzysztof Smajek

kliczkovsjoshua

Przez wiele lat wydawało się, że rywal Władimira Kliczki musi wejść do ringu z pistoletem i mieć pod ręką ze dwa granaty, żeby odebrać mu mistrzowskie pasy. Ukrainiec przez lata był tyranem w wadze ciężkiej i każdego oponenta, który chciał położyć łapy na jego pasach, obijał bez litości. Warto podkreślić, że to nie były dobre czasy dla królewskiej dywizji. Wiało nudą z każdej strony.

Przyszedł jednak Tyson Fury, tupnął nogą i okazało się, że ten ukraiński dyktator wcale nie jest taki straszny. Kliczko został mentalnie zniszczony przez Brytyjczyka i praktycznie bez walki oddał mu mistrzowskie pasy. W ciągu 12 rund zadał raptem 52 celne ciosy, żaden z nich nie zrobił wrażenia na olbrzymie z Wilmslow. Tyran oddał władzę i wypadł z obiegu na kilkanaście miesięcy, bo Fury nie za bardzo kwapił się do walki rewanżowej.

Zresztą Fury pasami, które dostał od Kliczki, długo się nie nacieszył. Miał problemy z narkotykami, alkoholem i depresją, dlatego musiał zwakować i wypuścić swoje skalpy na rynek. Trafiały one w różne ręce. Właścicielem jednego z nich został Anthony Joshua. Zdobył go w pojedynku, tfu, pas federacji IBF przyniósł i podał mu na tacy Charles Martin. Brytyjczyk bronił go dwa razy, ale Dominic Breazeale ani tym bardziej Eric Molina nie byli w stanie zrobić mu krzywdy.

Joshua to facet, który do ringu zawsze wchodzi z ostrą amunicją. Liczby w jego rekordzie robią wrażenie: 18 walk i 18 „zastrzelonych” przed czasem rywali. Teraz na jego drodze stanie podrażniony Władimir Kliczko, który chce odzyskać władzę w wadze ciężkiej i zmazać plamę po ostatnim występie. Gdy panowie wejdą do ringu, ziemia powinna zadrżeć, a 90 tysięcy ludzi na Wembley pewnie wstrzyma oddech.

Eksperci mają twardy orzech do zgryzienia, bo tutaj zdarzyć może się wszystko. Można powiedzieć pół żartem, pół serio, że ta walka odzieli mężczyzn od chłopców. Wśród ekspertów oczywiście. Wydaje się, że w tym pojedynku sędziowie punktowi nie będą potrzebni, bo przecież do ringu wejdzie dwóch uzbrojonych po zęby facetów. Powinna być strzelanina. Żaden z nich nawet na moment nie może się zagapić.

Waga ciężka potrzebuje walki mistrzowskiej, o której będziemy rozmawiać dłużej niż trzy minuty po jej zakończeniu. Bo przecież tyle mniej więcej dyskutuje się po dobrowolnych obronach Deontaya Wildera. O walce Parker ve Cojanu (chyba nie przekręciłem nazwiska) nie będziemy w ogóle gadać. Dlatego musimy liczyć na to, że Kliczko i Joshua nie będą grać w warcaby. Że dadzą taką walkę, o której będziemy rozmawiać przy piwie nawet za kilka lat.

Mimo że pas federacji IBF należy do Joshui, to więcej do stracenia ma Władimir Kliczko. On już nie ma czasu na porażki. Obaj w sobotę znajdą się w nowych dla siebie sytuacjach. Ukrainiec będzie czekał przed pojedynkiem na swojego rywala w ringu. Do tej pory to jego przeciwnicy patrzyli, jak Władimir idzie wykonać egzekucję. Z kolei Joshua po raz pierwszy będzie pływał w tym samym akwarium z grubą rybą. Na dodatek podrażnioną.

Jak to się skończy? Pewnie nokautem. Gdybym miał wykupić reklamę na podeszwach któregoś z nich, to wybrałbym buty Kliczki, bo przecież Joshua nie bierze jeńców.

Krzysztof Smajek

izu_foto
fot. PBC

  • Izu Ugonoh w sobotę po raz pierwszy pokaże się na salonach. Z małych gal w Nowej Zelandii wskakuje na imprezę w Alabamie. 
  • Wcześniej obijał rywali, którzy przypominali tekturowe atrapy bokserów i padali jak muchy. 
  • Teraz wejdzie do ringu z Dominikiem Breazeale’em, który ma ochotę wygrać z nim przez nokaut.  
  • Izu jest pięściarzem-zagadką, więc Breazeale w sobotę wybiera się na randkę w ciemno. 
  • Jeśli Izu wygra w Alabamie, to potrzebna będzie walka Szpilka vs Ugonoh, żeby wyjaśnić, który z nich jest numerem jeden wśród polskich ciężkich. 


JESZCZE WIĘCEJ BOKSU. ZAJRZYJCIE NA NASZ PROFIL NA FACEBOOKU

W 2014 roku Izu Ugonoh obrał kurs na Nową Zelandię i postawił dziewiczy krok w królewskiej dywizji. W tym czasie Artur Szpilka zdawał dwa poważne egzaminy w wadze ciężkiej. Pierwszy oblał, bo Bryant Jennings nie dał sobie w kaszę dmuchać. Drugi zdał, bo w dobrym stylu wypunktował Tomasza Adamka i przejął od niego miano najlepszego polskiego ciężkiego.

* Izu jest kilka kroków za Szpilką. 

Rok później obaj obijali kelnerów. Szpilka w USA (podpisał kontrakt z Alem Haymonem), Ugonoh w Nowej Zelandii. Artur obił trzech takich typów, Izu czterech. Miał też walkę z Longiem, ale w tym przypadku wziął nadgodziny. Trzeba jednak przyznać, że kelnerów rozwalał z przytupem. Labaran i Sandez (co to za goście?) nie przetrwali z nim pierwszej rundy, a taki Will Quarrie po prawym Izu prawie wyleciał z ringu. Dan Rafael, gdy to zobaczył, cmoknął z zachwytu na Twitterze. Na youtubie obejrzało to ponad 3 miliony ludzi. Pod koniec 2015 roku tak pisaliśmy o Izu na Po Gongu:

Trudno stwierdzić, w jakim kierunku podąża kariera Izu Ugonoha, który w Nowej Zelandii demoluje kolejnych rywali. Jednak umówmy się, nie są to poważni przeciwnicy. Kiedyś ta zabawa musi się skończyć, bo w innym przypadku nie poznamy prawdziwej wartości Izu.”

* Izu cały czas jest kilka kroków za Szpilką.

W 2016 roku wspomniana zabawa Izu w boks się nie skończyła, bo dalej był on prowadzony za rączkę przez promotorów. No dobra, Gregory Tony nie był zupełnym leszczem, ale facet najlepsze lata miał już za sobą. Gdy wchodził do ringu z Ugonohem, pewnie już nie pamiętał, że kiedyś wygrał z Carlosem Takamem. Izu pokonał tę przeszkodę, wcześniej rozprawił się z Ricardo Ramirezem i to by było na tyle, jeśli chodzi o ringowe wyczyny. Najważniejsze dla Ugonoha wydarzenia miały jednak miejsce pod koniec roku, bo wtedy podpisał kontrakt z Alem Haymonem. Wtedy też zaczął mówić, że w niedalekiej przyszłości marzy mu się walka o mistrzowski pas. Co w 2016 roku było słychać u Szpilki? W styczniu przegrał przez ciężki nokaut z Deontayem Wilderem walkę o pas federacji WBC. Potem na długie miesiące wypadł z obiegu.

* Szpilka cały czas jest przed Izu, ale dystans został skrócony.

Styczeń/Luty, 2017 rok. W Alabamie szykowana była gala z udziałem polskich ciężkich. Andrzej Wawrzyk, Artur Szpilka i Izu Ugonoh mieli znaleźć się na jednej karcie walk. Nic z tego nie wyszło, bo Wawrzyk wpadł na stanozololu, a pojedynek Szpilki z Breazeale’em z nie wiadomo jakiego powodu został odwołany. Z karty nie wypadł tylko Izu, który za rywala dostał niedoszłego przeciwnika „Szpili”, czyli Breazeale’a.

Ta walka pozwoli mi tak naprawdę zaistnieć w boksieTo jest dla mnie starcie, które ma mnie przenieść w zupełnie inne miejsce. Tym pojedynkiem będę mógł pokazać, jak dobry jestem – mówił Izu Ugonoh. [Sportowefakty.pl]

* Jeśli Izu wygra w Alabamie, role się odwrócą i to on będzie krok przed Szpilką. Wtedy bardzo pożądana będzie walka między nimi o miano najlepszego polskiego ciężkiego.

********

Gdy trwało zamieszanie z galą w Alabamie, pojawił się pomysł, rzucił go na Twitterze Mateusz Borek, żeby zrobić walkę Szpilka vs Ugonoh. Ten pierwszy od razu był na tak. Oto fragment naszego wywiadu ze Szpilką:

– Moje podejście znacie: musi się wszystko zgadzać i możemy walczyć. Gdy nie wypalił mój pojedynek w Alabamie, rzuciłem Andrzejowi Wasilewskiemu propozycję, żeby zrobić walkę z Izu. Powiedział, że na razie nie ma takiego tematu.

Tomasz Babiloński twierdzi, że zmiótłbyś Izu z ringu. Podpisujesz się pod tymi słowami?

– Nie wiem, czy zmiótłbym czy nie, na pewno byłbym faworytem takiego pojedynku. Jednak teraz nie ma sensu o tym rozmawiać. Niech Izu najpierw stoczy walkę z Breazeale’em, a potem zobaczymy. Może wrócimy do tematu. W tym momencie jestem najlepszym ciężkim w Polsce i chyba nie ma sensu o tym dyskutować.

A co o pojedynku ze Szpilką sądzi Izu?

„Wychodzę z tego założenia, żebyśmy robili wszystko po kolei, krok po kroku. Na razie mam przed sobą pojedynek z Dominkiem Breazealem i na tym się skupiam. Jak wygram tę walkę, to będziemy rozmawiać dalej.” [sportowefakty.pl]

Pytanie, czy w przypadku wygranej w Alabamie Izu będzie miał ochotę zawracać sobie głowę Szpilką i rozstrzyganiem kwestii, który z nich jest lepszy? Wątpliwa sprawa. Raczej pójdzie w kierunku walki mistrzowskiej i większej kasy. Kevin Barry nie ma wątpliwości, że jego podopieczny po zwycięstwie z Breazeale’em może trafić na krótką listę życzeń Wildera. Teraz jednak nie ma sensu gdybać, bo Izu na razie stoi w przedpokoju…

**********

Ale w sobotę wejdzie na salony. Ugonoh przed chwilą walczył na małych galach w Nowej Zelandii, teraz po raz pierwszy pokaże się na amerykańskim ringu. Jego walka będzie transmitowana na żywo przez telewizję FOX, czyli ma okazję ładnie przedstawić się kibicom w USA. To będzie dla niego spory przeskok, zwłaszcza w sferze mentalnej. Podobną historię przerabiał kiedyś Andrzej Wawrzyk, który tak wspominał swoją porażkę Aleksandarem Powietkinem:

Zablokowałem się całkowicie. Wyskoczyłem z malutkich gal pod Katowicami czy pod Warszawą na wielką imprezę w Moskwie. To zrobiło na mnie za duże wrażenie.” [Przegląd Sportowy]

Ugonoh nie może się zablokować na imprezie w Alabamie. Musi wejść do ringu uzbrojony. Uzbrojony w pewność siebie. Do tej pory walczył z przeciwnikami, którzy przypominali tekturowe atrapy bokserów. Dostawali strzał i padali. O oddawaniu z ich strony raczej nie było mowy. Breazeale będzie oddawał, od razu też się nie przewróci, bo swoje może przyjąć. Anthony Joshua potrzebował kilku rund, żeby go skruszyć. Nie zmienia to jednak faktu, że Amerykanin artystą ringu na pewno nie jest. Oddajemy głos Arturowi Szpilce:

Dla Ugonoha będzie to bardzo duży przeskok, bo wcześniej nie miał ani jednego przeciwnika z tej półki. Jest przy nim dużo znaków zapytania. Znamy się z Izu, bo trenowaliśmy w jednym klubie. Nigdy jednak nie sparowaliśmy razem, więc nie wiem, czy on faktycznie tak mocno bije. Niby przewracał kolejnych rywali w wadze ciężkiej, ale jacy to byli przeciwnicy? Może i był zbyt ostrożnie prowadzony, ale w końcu dostał dobrego rywala. Niech próbuje, trzymam za niego kciuki.” 

Dominic Breazeale raz mówi, że znokautuje Ugonoha, innym razem twierdzi, że dla Izu będzie to 10 rund piekła i takie tam gadki-szmatki, którymi nie ma sensu zaprzątać sobie głowy. Warto jednak podkreślić, że optykę na tę walkę zmienili bukmacherzy, którzy na początku w osobie Amerykanina widzieli wyraźnego faworyta, teraz stawiają jednak na czarnoskórego Polaka. Breazeale ma większe doświadczenie od Izu. I na ringach amatorskich, i zawodowych. Ma za sobą walkę o mistrzowski pas, więc z presją miał okazję się zapoznać. Jest duży, silny, bije nie głaszcze, ale ma też swoje ograniczenia. Tacy pięściarze jak Fred Kassi czy Amir Mansour napsuli mu sporo krwi. Krótko mówiąc – facet jest średniakiem.

Za to Izu jest pięściarzem-zagadką. Jego trener – Kevin Barry – wystawił mu taką oto laurkę:

„Izu to znakomity atleta, który może zrobić rzeczy, których inni po prostu nie potrafią. Chyba jeden z najlepiej – jeśli nie najlepiej – bijących po korpusie pięściarzy w światowym boksie. ” [ringpolska.pl]

Dzisiaj te słowa niewiele znaczą, bo trenerzy różne rzeczy mówią o swoich zawodnikach. CJ Hussein twierdził na przykład, że Krzysztof Zimnoch w pierwszej rundzie znokautuje Mike’a Mollo. Okrutnie skłamał. Równie dobrze Barry mógł powiedzieć, że Izu na sparingach rozbił ciosami na korpus stado słoni. Możecie w to wierzyć lub nie. To samo dotyczy cytatu powyżej.

Z kolei Przemysław Saleta porównał Izu do Steve’a Cunninghama. Trzeba przyznać, że to ładne i chyba trafione porównanie.

„Izu pod wieloma względami przypomina mi, jeśli chodzi o technikę i warunki fizyczne, Steve’a Cunninghama, ale jest trochę silniejszą wersją.” [Interia.pl]

Trzeba przyznać, że Breazeale ma mały kłopot, bo tak naprawdę nie wie, czego może spodziewać się po swoim rywalu. Dla Amerykanina będzie to randka w ciemno. Wie, że naprzeciwko niego stanie czarnoskóry facet z rekordem 17-0. Niby mocno bijący, niby bezkompromisowy, ale dotąd pływający na płytkiej wodzie, na dodatek w kamizelce ratunkowej.

Wygląda na to, że sobotnia walka więcej nam powie o Izu niż jego wszystkie pojedynki razem wzięte. Ale dzisiaj jednego możemy być pewni. Gdyby Ugonoha umieścić na okładce jakiegoś magazynu bokserskiego, to nie prezentowałby się on wcale gorzej od Anthony’ego Joshui czy Deontaya Wildera. Izu ma wygląd mistrza świata wagi ciężkiej, ale czy wystarczy mu umiejętności, żeby chociaż zbliżyć się do ścisłej czołówki tej kategorii wagowej? Do niedzieli rano polskiego czasu to pytanie pozostaje otwarte.

********

Na koniec przypominamy, jak Andrzej Kostyra opisywał Izu Ugonoha w swoim Alfabecie na Po Gongu:

Śmieję się, że wszyscy polscy selekcjonerzy piłkarscy, z Frankiem Smudą na czele, powinni uczyć się od niego języka polskiego. Izu mówi wspaniale po polsku i pod tym względem jest wzorem do naśladowania. Niektórzy sprawozdawcy sportowi seplenią, nie wymawiają „ą”, „ę”, a  jego polszczyzna jest wzorowa. Ze 2-3 lata temu zaproponowałem mu, żeby komentował ze mną gale bokserskie. Wtedy się nie zdecydował, ale przed nim jest przyszłość w tym fachu. Kiedyś pewnie zostanie komentatorem, może zostanie też mistrzem świata w boksie, bo gołym okiem widać, że chłopak ma olbrzymi talent.

Krzysztof Smajek

b-hop.jpg
fot. Golden Boy Promotions

Nie był grzecznym chłopcem. Napady rabunkowe, bójki i aresztowania – tak kiedyś wyglądało jego życie. Po wyjściu z więzienia obiecał sobie, że nigdy tam nie wróci. Dotrzymał słowa. Celę zamienił na ring. Kiedyś był „Katem”, dziś jest „Kosmitą”. „Katem” w sumie jest cały czas. 17 grudnia Bernard Hopkins stoczy pożegnalną walkę. Tak przynajmniej zapowiada.

2006 rok. Antonio Tarver na konferencji prasowej wręczył Hopkinsowi bujany fotel. Trzeba przyznać, że to fajny prezent dla faceta, którego ma się zamiar wysłać na bokserską emeryturę. A takie plany miał przecież Tarver. Hopkins był wtedy 41-latkiem po przejściach. Przegrał dwie walki z Jarmainem Taylorem, w których stracił i nie odzyskał mistrzowskich tytułów. To był koniec jego dominacji, która trwała aż 10 lat. W tym czasie mistrzowskiego pasa bronił aż 20 razy.

Po porażce z Taylorem słychać było głosy, że to jest koniec B-Hopa. Tak samo myślał Tarver, który nawet założył się z nim o 250 tysięcy dolarów, że znokautuje go w ciągu sześciu rund. Nie udało mu się tego zrobić. Na dodatek w piątej rundzie sam był liczony i ostatecznie przegrał na punkty. Tarver mógł się bujać. Oczywiście w swoim fotelu. – Po tym pojedynku „Kat” mówił, że w boksie zrobił już wszystko i wspominał coś o emeryturze, ale to było tylko takie gadanie – przypomina Andrzej Kostyra.

10 lat później… Emerytura odłożona na jutro

Bernard Hopkins znów mówi o przejściu na emeryturę. Tym razem raczej nie blefuje, w końcu za chwilę będzie zdmuchiwał 52 świeczki z tortu. 17 grudnia ma stoczyć pożegnalny pojedynek. Jego rówieśnik – Lennox Lewis już trzynaście lat temu wyniósł rękawice na strych i powiedział do widzenia, a Hopkins wciąż trwa w tym biznesie.

Krzysztof Włodarczyk zapytany ostatnio o to, ile lat zamierza jeszcze boksować, odpowiedział: “Maksymalnie pięć, do czterdziestki. Potem to już jest cyrk, a nie boksowanie” [cytat za weszlo.com]. Diablo nie minął się z prawdą. – Niewielu odchodzi w odpowiednim momencie – zauważa Kostyra.

Weźmy takiego Roya Jonesa Juniora. Kiedyś uznawany był za jednego z najlepszych pięściarzy świata. Dzisiaj ma 47 lat i mimo że jest cieniem samego siebie, jeździ po świecie i walczy na podrzędnych galach. Ludzie się z niego śmieją, ale on nie zamierza kończyć kariery. Dzięki niemu pięściarze pokroju Pawła Głażewskiego będą mogli opowiadać kumplom przy piwie, że mieli legendę boksu na deskach.

Jeszcze gorzej wygląda sytuacja Danny’ego Williamsa, który kiedyś pokonał Mike’a Tysona. Dziś Williams nazywa siebie bokserską prostytutką. Niestety, to trafne określenie. Jest już po czterdziestce, ale wciąż dorabia między linami. Różni się od Roya Jones Jr tym, że w prawie każdej walce dostaje po łbie – na 20 ostatnich pojedynków przegrał 16 razy (sic!). Nie tak dawno gościliśmy w Polsce Oliviera McCalla (rówieśnik Hopkinsa), który też na siłę przedłużał swoją karierę i stoczył o kilka walk za dużo. Gdyby wcześniej odwiesił rękawice na kołku, nie musiałby tłumaczyć wnukom, kim byli Krzysztof Zimnoch i Marcin Rekowski, czyli panowie, z którymi przegrał.

Andrzej Gołota (trzy lata młodszy od „B-Hopa”) też niepotrzebnie opóźniał zakończenie kariery. Podobne przypadki można wymieniać i wymieniać. – W pułapkę łatwo jest wpaść, ale trudno się z niej wyplątać. Ring jest dla pięściarzy właśnie taką pułapką – mówi Kostyra. – W niektórych przypadkach nie chodzi nawet o aspekt finansowy. Manny Pacquaio powiedział kiedyś, że po rozbracie z boksem pięściarze czują pustkę duchową i trafił w punkt – dodaje Maciej Miszkiń.

„Nigdy nie będzie już kogoś takiego”

Przypadek Bernarda Hopkinsa jest jednak inny. “Kat” zestarzał się w ringu, ale nie przeszkadzało mu to w zdobywaniu kolejnych mistrzowskich tytułów. Niektórzy mogli go nazywać staruszkiem, ale on nic sobie z tego nie robił. Brał dużo młodszych rywali za rączkę i dawał im lekcje boksu. – Nigdy nie będzie już kogoś takiego jak Hopkins, w żadnym sporcie – to słowa Oscara de la Hoi. – Tacy pięściarze nie rodzą się na kamieniu, to jest fenomen – dodaje Kostyra.

Gdy w 2011 roku „B-Hop” pokonał Jeana Pascala, pobił należący do George’a Foremana rekord i został najstarszym mistrzem świata w historii boksu. Miał wtedy 46 lat. Dwa lata później wygrywając z Tavorisem Cloudem, zdobył pas IBF i przy okazji pobił swój rekord. W 2014 roku rozprawił się z Beibutem Szumenowem i został pierwszym pięściarzem, który w wieku 49 lat zunifikował tytuły. – To będą bardzo trudne do pobicia rekordy. Choć pamiętajmy, że w historii byli pięściarze, którzy dobrą formą imponowali równie długo jak Hopkins. Choćby Larry Holmes, który swój ostatni, wygrany pojedynek stoczył, mając 53 lata. Nie zapominajmy też o Foremanie, który w ostatniej walce, gdy miał 48 lat, zlał Briggsa, ale został haniebnie oszukany – mówi Janusz Pindera.

“Kosmitę” ostatni raz w ringu widzieliśmy prawie dwa lata temu. Stracił wtedy mistrzowskie pasy, ale nie przegrał z byle kim. Sergieja Kowaliowa nie trzeba przecież nikomu przedstawiać. Rosjanin w tamtym czasie siał postrach w kategorii półciężkiej. Praktycznie po kolei nokautował swoich rywali, ale „B-Hopa” nie zdołał wykończyć przed czasem. Zresztą nikomu to się nie udało. NIKOMU. Oczywiście znajdą się tacy, którzy nie doceniają kunsztu Hopkinsa. Czasami można usłyszeć opinię, że to ringowy cwaniak, że jego styl walki jest odpychający

– Słowo odpychający nie jest najlepszym określeniem, choć Hopkins rzeczywiście odpychał swoich rywali, klinczował – mówi Kostyra. – To był bezpieczny dla niego styl. Stąd ta jego długowieczność – dodaje Miszkiń. – Kiedyś wyczytałem, że on ma takie motto: przyjmuj mniej, zadaj więcej. Potrafił to wcielić w życie, bo nie przyjmował zbyt wiele ciosów. Fachowcy z CompuBox wyliczyli, że z czterech ciosów wyprowadzonych przez rywali, do Hopkinsa dochodzi tylko jeden. Świadczy to o jego fantastycznej obronie – dodaje Kostyra. – Tak naprawdę „Kat” łączył w sobie dwie rzeczy: był asekuracyjny do momentu, gdy było zagrożenie ze strony przeciwnika, później przechodził do kontrofensywny i miał instynkt zabójcy – kończy wątek Miszkiń.

Adamek był za duży i za silny dla Hopkinsa?

W 2009 roku były robione podchody do walki Tomasza Adamka z Bernardem Hopkinsem. Za pierwszym podejściem rozbiło się o pieniądze. Podobno „Góralowi” oferowano 500 tysięcy dolarów za ten pojedynek, ale reprezentująca jego interesy Kathy Duva z Main Events uznała tę propozycję za śmieszną. Po jakimś czasie temat konfrontacji tych panów znów wrócił.

– „Richard Schaeffer jako przedstawiciel Golden Boy Promotions, ja z ramienia Main Events oraz Tomek chcemy tej walki. Stacja telewizyjna HBO zablokowała dla nas datę 30 stycznia przyszłego roku (2010 – przyp.red.), mamy miejsce, czyli Prudential Center w Newarku znane wszystkim polskim kibicom, są pieniądze zadowalające obie strony. Ostatnie słowo należeć będzie do Bernarda. Tylko on może zatrzymać tę walkę. W jego rękach jest wiele milionów dolarów.”- mówiła w sierpniu 2009 roku w rozmowie z „Super Expressem” Kathy Duva

Tomek Adamek, który miał już wtedy na horyzoncie walkę z Andrzejem Gołotą, zdążył nawet powiedzieć, że chce zakończyć kariery obu legend, najpierw Gołoty, później Hopkinsa. Jednak do jego pojedynku z Amerykaninem nie doszło. – Szkoda, że nic z tego nie wyszło, bo Tomkowi mimo wszystko zabrakło walk z legendami – mówi Pindera. Na łamach „Przeglądu Sportowego” głos w tej sprawie zabrał wtedy Adamek: „Mogliśmy walczyć, HBO dawało kupę kasy. Nie chce, trudno (…) Mamy swoje źródła, więc wiedzieliśmy, co się dzieje. A Ziggy Rozalski od początku mówił, że Hopkins się ze mną nie spotka, bo się boi. Jestem dla niego za duży i za silny.”

– Hopkins nikogo się nie bał i nie unikał z nikim walk. Na pewno nie jest tchórzem. W tym przypadku musiało być jakieś drugie dno, ale to już pewnie lepiej wie Ziggy Rozalski – twierdzi Kostyra.

Wyrok: 18 lat więzienia

Bernard Hopkins swoim życiorysem mógłby obdzielić kilka osób. Gdy miał 13 lat podczas napadu rabunkowego trzy razy został ugodzony nożem. Cudem przeżył. Jako małolat był członkiem lokalnych gangów. Na ulicach Filadelfii nie było mu łatwo. – W jednym z wywiadów powiedział, że był aresztowany ponad 30 razy – mówi Kostyra. W końcu się doigrał. Mając 17 lat trafił do więzienia. Usłyszał wyrok: 18 lat więzienia.

Nie zmarnował jednak życia za kratami, bo za dobre sprawowanie wyszedł po niespełna pięciu latach. Nie wrócił już na przestępczą ścieżkę. – To była zupełna przemiana człowieka. Hopkins mówił, że w więzieniu ring był dla niego azylem, wybawieniem. Wspominał też, że kiedy wychodził na wolność, strażnik powiedział do niego: kolego, niedługo tu wrócisz. Bernard obiecał sobie, że nigdy tak się nie stanie – mówi Pindera. Dotrzymał słowa. Celę zamienił na ring.

Na zawodowych ringach zadebiutował 28 lat temu. Przegrał wtedy z Clintonem Mitchellem, którego dzisiaj nikt nawet nie kojarzy. Facet stoczył pięć walk i słuch o nim zaginął. „B-Hop” zbyt długo nie rozpamiętywał tamtej porażki, tylko wziął się do roboty. Po szesnastu miesiącach wrócił na ring i zaczął wygrywać walkę za walką. W latach 1990-92 uzbierał 21 zwycięstw. Nie brał nadgodzin, bo 16 z tych 21 pojedynków wygrał przed czasem. Najczęściej odsyłał rywali do domu już w pierwszej rundzie. Był Katem.

Hopkins potknął się w maju 1993 roku, gdy na jego drodze stanął Roy Jones Junior. To był pojedynek o mistrzostwo świata wagi średniej federacji IBF. Dla obu pięściarzy była to pierwsza konfrontacja o tytuł mistrzowski. Agencja The Associated Press pisała po walce „Roy był zbyt szybki i zbyt silny dla Hopkinsa”. Tak na marginesie, 17 lat później Hopkins wyrównał rachunki z Royem Jonesem.

Lewy hak na wątrobę załatwił sprawę

W 1995 roku „Kat” został właścicielem pasa IBF. Zdobył go w pojedynku z Segundo Mercado. Przez dziesięć lat nikt nie potrafił odebrać mu tego tytułu. Po drodze zdobywał też pasy innych federacji – WBC, WBA i WBO. W tym czasie stoczył dwa pojedynki, o których będzie się mówiło jeszcze latami.

29.09 2001: Bernard Hopkins vs Felix Trinidad

Gorąco było już przed walką. Oddajemy głos Andrzejowi Kostyrze: Na konferencji prasowej przed walką Hopkins zdeptał flagę Portoryko, czym rozwścieczył kibiców Trinidada. Tłum ludzi z bejsbolami i pistoletami zaczął zmierzać w kierunku hali. Hopkinsa trzeba było ewakuować helikopterem, bo spotkanie z tymi osobami mogło się dla niego źle skończyć. W ringu też było ciekawie. „Kat” znokautował rywala w 12. rundzie i zabrał mu pas WBA. Za walkę zarobił 2,5 miliona dolarów. Magazyn „The Ring” dziesiątą rundę tego pojedynku uznał za najlepszą w 2001 roku.

18.09.2004 Bernard-Hopkins vs Oscar de la Hoya

Dzisiaj są partnerami w biznesie, ale ponad 12 lat temu stoczyli walkę o cztery mistrzowskie pasy. – W 9. rundzie Hopkins trzepnął Oscara lewym hakiem na wątrobę i było po wszystkim. De la Hoya przez dłuższą chwilę zwijał się z bólu, ale jak doszedł do siebie, walił z wściekłością pięścią w matę ringu – relacjonuje ten pojedynek Kostyra. – To był idealny cios. Chciałem wstać, ale nie mogłem. Nigdy nie czułem takiego bólu – tak wyglądało to z perspektywy „Złotego Chłopca”. – Oscar mówił przed walką, że nie wyobraża sobie, że ktokolwiek może go znokautować ciosem na korpus. Hopkins zrobił to z zimną krwią – dodaje Pindera. Do momentu przerwania pojedynku, „Kat” prowadził u sędziów punktowych 2:1 (79-73, 78-74, 75-77). Hopkins po tym pojedynku był bogatszy o 10 milionów dolarów. Jego rywal o 30.

Jego dominację w wadze średniej przerwał Taylor. Później Hopkins zmienił kategorię wagową na półciężką i tam bił rekordy długowieczności, ale o tym już była mowa.

Bujany fotel czeka na Hopkinsa

17 grudnia Hopkins ma się pożegnać z ringiem. Jego przeciwnikiem będzie młodszy o prawie 25 lat Joe Smith Jr, który ostatnio sprawił niezłego psikusa Andrzejowi Fonfarze, wygrywając z nim przed czasem. – Smith to idealny rywal na walkę pożegnalną. Nie sądzę, żeby Hopkins miał z nim jakieś problemy – uważa Kostyra. – Może to nie jest przeciwnik o wielkim nazwisku, ale na pewno jest niebezpieczny. „Kat” mógł wziąć sobie kogoś bardziej wyboksowanego, mniej niebezpiecznego, ale to nie byłoby w jego stylu. On zawsze podejmował wyzwania – dodaje Janusz Pindera.

„B-Hop” zapowiada, że w konfrontacji ze Smithem będzie celował w nokaut. Jest głodny tego nokautu, bo ostatni raz przed czasem wygrał 12 lat temu. – Warto też zauważyć, że wrócił teraz do przydomka „Kat”, bo przecież ostatnio był „Kosmitą”- mówi Pindera. – Chcę dać taki występ, po którym będziecie mnie błagać, żebym walczył dalej –  zapowiadał niedawno Hopkins. Czyżby on nie miał zamiaru jeszcze kończyć kariery?

– Hopkins cały czas wraca na ring, bo jest uzależniony od tego sportu, bo jest niewolnikiem boksu. Jeśli walka ze Smithem pójdzie po jego myśli, to pewnie dostanie kolejną ofertę, którą znów przyjmie – uważa Maciej Miszkiń. – Po najbliższym pojedynku powinien dać już sobie spokój. Był przecież na skraju przegranej przed czasem z Kowaliowem i to powinien być dla niego dzwonek alarmowy. Sygnał typu: uważaj, chłopie. Nie powinien tego bagatelizować. Choć, powtarzam, ze Smithem nie powinien mieć problemów – sądzi Andrzej Kostyra.

W tym biznesie wszystko jest możliwe. Często się zdarza, że walka pożegnalna jest przepustką do… kolejnego pojedynku. Kiedyś jednak trzeba dać sobie spokój, usiąść w bujanym fotelu i powspominać. Hopkins ma akurat o czym.

Krzysztof Smajek

!. runda – Zaczęli.

12. runda – Skończyli.

Kur… tego już za wiele. Stop. Wiem, nie powinno rozpoczynać się tekstu od słowa na „k”, ale w tym przypadku inaczej się nie da. O co chodzi? O syf jaki zapanował w ostatnim czasie w wadze ciężkiej.

Zacznijmy od tego dowcipu:

Manuel Charr, pięściarz, tak na oko, z trzeciej ligi, ma zostać BEZ WALKI tymczasowym mistrzem federacji WBA wagi ciężkiej*. W pierwszej chwili śmiejesz się z tego, ale za moment dochodzi do ciebie, że ten żart jest bardzo kiepski i zamiast śmiać się, masz ochotę płakać. [* Informacja niemieckiego „Bilda” nie została oficjalnie potwierdzona, ale możliwe, że coś jest na rzeczy. Inne źródło mówi, że o pas WBA Interim zaboksuje Ustinow z Haye’em lub właśnie z Charrem]

Zatrzymajmy się na chwilę przy WBA. Gdyby ktoś spytał, co to jest za federacja, można ją opisać mniej więcej w taki sposób: najstarsza federacja bokserska. Dzisiaj rozdaje pasy, paski i paseczki. Robi to w ilościach hurtowych. W WBA możesz być mistrzem tymczasowym, zwykłym, ale także super czempionem. To ostatnie brzmi nawet poważnie. Możliwe, że za chwilę dojdą dodatkowe tytuły. Na przykład: mistrz na zasiłku, mistrz z silniejszą lewą ręką, mistrz po przejściach, mistrz Ulicy Sezamkowej i tak dalej.

Postarajmy się to jakoś uporządkować. I tak, o pas WBA Super w przyszłym roku mają walczyć panowie Joshua i Kliczko. Do tego zestawienia nie można mieć żadnych zastrzeżeń. Jednak dalej nie jest już tak kolorowo. Do pojedynku o WBA Regular mają przystąpić Lucas Browne i Shannon Briggs. Niech ktoś da mi w twarz i powie, że to był tylko jeden kieliszek wina za dużo. Może i to zestawienie na papierze nie wygląda jakoś beznadziejnie, ale do cholery, kto wpadł na pomysł, żeby Briggsa wcisnąć do walki o tytuł mistrzowski? On może co najwyżej walczyć o pas mistrza po przejściach, ale tego tytułu nie ma przecież jeszcze w obiegu. Panowie z czołówki HW (na przykład taki Ortiz) obijają wyżej wspomnianych dżentelmenów z jedną ręką w kieszeni. Ba, wracający z emerytury Tomek Adamek mógłby jeszcze zawstydzić kandydatów do walki o pas WBA Regular.

Z Briggsem to jest w ogóle ciekawa historia. Prawie cztery lata lizał rany po laniu od Witalija Kliczki. Potem wrócił na ring. Od listopada 2014 r. do maja 2016 r. obił kilku śmiesznych gości, pobiegał trochę za Władimirem Kliczką z okrzykiem „let’s go champ” i za chwilę może być… mistrzem świata wagi ciężkiej. W drabinie, po której wspinał się na szczyt wagi ciężkiej widocznie wypadło kilka szczebelków. Jednym słowem, patologia. Z kolei Lucas Browne jeszcze niedawno wymieniany był jako kandydat do walki z Władimirem Kliczką o zwakowany przez Fury’ego pas WBA. Na szczęście nie doszło do tej śmiesznej konfrontacji.

Skoro padło już nazwisko Fury’ego to trzeba wspomnieć, że to właśnie on po części odpowiada za ten bałagan w wadze ciężkiej. Trochę głupio to brzmi, ale taka jest prawda. Gdy „Król Cyganów” zabierał pasy Kliczce z każdej strony było słychać głosy, że wreszcie coś się ruszy w wadze ciężkiej. Owszem, coś się ruszyło, ale nie o to nam przecież chodziło. Najpierw prawie przez rok Fury trzymał pasy (WBO i WBA) i nic się nie działo. Potem je zwakował i teraz czeka nas nowe rozdanie w HW.

Warto przypomnieć, co się stało z pasami Fury’ego:

– Federacja IBF odebrała swój pas Brytyjczykowi, bo nie stanął on do obowiązkowej obrony. W końcu o wakujący tytuł walczyli Głazkow z Martinem. Walczyli to jednak trochę za duże słowo. Padło parę ciosów, Głazkow dwa razy przewrócił się w 3. rundzie, ale nie po uderzeniach rywala, raczej pośliznął się na skórce od banana i było po wszystkim. Później Martin podał na tacy (zadał w tej walce tylko TRZY celne ciosy) pas Antoniemu Joshui i tyle. Aaa, warto dodać, że Amerykanin za tę usługę kelnerską zarobił parę groszy, ale przynajmniej pas trafił w dobre ręce.

– O wakujący pas WBO mają walczyć Joseph Parker i Andy Ruiz Jr. Tak, tak to ten sam grubasek, z którym kiedyś chciał spotkać się w ringu Artur Szpilka. Wiem, brzuchy nie boksują. Panowie wniosą między liny fajne rekordy 21-0 i 29-0, ale na „liście ofiar” Ruiza trudno znaleźć jakieś konkretne nazwisko. Nie bierzcie lupy, nie znajdziecie. Ruiz ma coś wspólnego z Briggsem. Chodzi o drabinę, o której była mowa parę akapitów wyżej.

– O pasie WBA już było.

Teraz jest odpowiedni czas, żeby zadać to pytanie, kiedy po raz ostatni oglądaliśmy dobrą walkę o pas mistrzowski w wadze ciężkiej? Drapiecie się pewnie po głowie, szukacie w zakamarkach pamięci, ale żadne nazwiska i daty nie przychodzą wam do głowy. Spokojnie, nie cierpicie na Alzheimera. Takiej konfrontacji w ostatnim czasie po prostu nie było.

Ostatni mistrzowski pojedynek w najcięższej kategorii odbył się w lipcu, gdy Wilder zlał Arreolę. Walka bez historii. Zresztą żaden mistrzowski pojedynek Amerykanina nie przeszedł do historii. Na razie podobnie sprawy mają się z Joshuą. Brytyjczyk miał dość łatwą pierwszą obronę. Choć trzeba przyznać, że Beazeale nie przyjechał tylko po dolary. Druga obrona Brytyjczyka też zapowiada się na łatwą robotę, bo Eric Molina, z całą sympatią do niego, to nie ten rozmiar kapelusza. Pamiętacie przecież, że podczas ostatniego PBN Tomek Adamek obijał go przez 10 rund. Ale jeśli ma to być dla Joshui przetarcie przed walką z Kliczką, to nie ma sensu marudzić.

W wadze ciężkiej jest kilka fajnych nazwisk, ale brakuje dużych walk. Ostatnio dwa ciekawe zestawienia zostały odwołane. Mowa o pojedynkach Wilder vs Powietkin i Fury vs Kliczko 2. Na razie jest sporo krzyku, zapowiedzi, ale nic z tego nie wynika. Przydałby się jakiś pojedynek unifikacyjny. Warto też wreszcie dać Ortizowi jakiegoś konkretnego rywala. Brakuje grzmotów. A przez federację WBA i takich osiłków jak Charr czy Briggs waga ciężka staje się ciężkostrawna.